Filosofische Kring Hoeksche Waard
Eenheid zonder verschillen is zin zonder leven. Verschillen zonder EENHEID is leven zonder zin. (il-v)
Over onze kring en nut filosofie voor mens en milieu.
Civis Mundi 13 Grenzenloze tolerantie jegens intolerantie, over de weg met ons cultuur in Civis Mundi aug. 2012
Samenvattingen lessen 2015
Erasmus Universiteit 1989
Spinoza 1
Spinoza en Frans Kuiper 2
Favorite Links
Contact Me
VU Westvoorne
oudere periodieken
Samenvattingen lessen 2015

 

Terugblik filosofie 28 (4c)  reader 4:  Kennis en begrensde onbegrensdheid..    Filosofische Kring Hoeksche Waard,  26 februari- 9 april 2015  KC Maranatha, Kerkstr. 57, 3262PG Oud Beijerland. 0186612139.   7 lessen door drs. I.C.J. Lamers-Versteeg.

 

Les  1:  Aandacht voor de terugblik van de vorige 6 lessen en voor Periodiek 35. Natuurverschijnselen, evenredigheid, Isaac Newton: “Blijkt niet uit de verschijnselen dat er een onstoffelijk, levend, intelligent, alomtegenwoordig Wezen is, dat  in de oneindige ruimte, als ware deze zijn sensorium, de dingen zelf van binnen uit ziet en door en door opmerkt ?”   Frans de Waal: “Moraliteit is ouder dan de mensheid”. (Primatengroep reguleert relatieve evenredigheid). Christiaan Huygens:” Rede geeft gevoel van lof, eerlijkheid, dankbaarheid, goedertierenheid en maakt ons bekwaam tot wetenschap.” Baruch de Spinoza  Ethica III voorrede: “..Ja, zij schijnen de mensen in de Natuur te beschouwen als een zelfstandige staat binnen een andere  staat. .. Niets geschiedt er in de Natuur dat  aan  een gebrek van haarzelf kan worden toegeschreven. De Natuur is immers steeds dezelfde en overal zijn haar kracht en macht dezelfde, d.w.z. de wetten en regelen van de Natuur volgens welke alles geschiedt en van de ene vorm in de andere overgaat, zijn overal  dezelfde.   Wubbo Ockels: 10 geboden. Mensheid, Natuur en Aarde zijn onscheidbaar.

 

Les 2:   Trouw 25 febr. 15 Interview met Alan Weisman: “De Aarde kan prima zonder mensheid, maar de mensheid niet zonder Aarde.”

We bespreken Michel de Montaigne die de natuurreligie van Raymond  Sebond verdedigde. “Natuur spreekt taal, ouder dan Bijbel

We bezien  ook  diverse stromingen als o.a.: rationalisme(Descartes), scepticisme(Pyrrho), empirisme(Locke) materialisme(Hobbes), idealisme (Berkely) etc..

Dan bekijken we  Charles de Montesquieu: Montesquieu: Perzische brief 84 . La Justice is een verhouding van  evenredige gepastheid tussen twee dingen, die verhouding is altijd dezelfde, welk wezen haar beschouwt, hetzij God is, hetzij een engel of  tenslotte een mens.

 

Les 3:   We lezen bij Montesquieu: De geest van de wetten, boek 1:

….Wie beweert dat er geen recht en onrecht is buiten wat in het positieve recht wordt opgelegd en verboden, die beweert eigenlijk dat niet alle stralen gelijk waren voordat de eerste cirkel was getrokken……..

….We dienen er dus van uit te gaan dat er rechtvaardige verhoudingen bestaan voorgaand aan het positieve recht waarin ze worden vastgelegd; dus dat

het bijvoorbeeld juist zou zijn om zich, aangenomen dat er gemeenschappen van mensen zijn, te voegen naar hun wetten; dat  intelligente wezens die van een ander een gunst hebben ontvangen, daarvoor dankbaar zouden moeten zijn; dat als een  intelligent wezen aan een intelligent wezen het leven heeft geschonken,  degene die dat leven heeft gekregen in zijn oorspronkelijke staat van afhankelijkheid zou moeten blijven; dat een intelligent wezen dat een intelligent wezen kwaad heeft berokkend, het verdient datzelfde kwaad op zijn beurt te ondergaan; enzovoort….

Dan naar Voltaire en Emily en hun belangstelling voor  Newton en Leibniz en hun onderzoek naar  warmte, druk, beweging, actie reactie,  monaden, energie, harmonische behoudswetten, planeten en sterren, de best mogelijke wereld, etc..                                                                

 

Les 4: Voltaire bewondert  Engels parlementair stelsel, de Royal Society en de empirische filosofie(Locke). Hij gaat met Emily de PrincipiaMathematica van |Newton vertalen en populariseren en  hoopt dat de nieuw wetenschap religieus bijgeloof kan bestrijden. Emily stelt, anders dan Voltaire,  groot belang in  Leibniz. Intussen stelt Rousseau  ter discussie dat kunst, cultuur en de nieuwe wetenschappen de mensen hebben vervreemd van hun natuurlijke morele geaardheid.

Volgens Rousseau dient het onderwijs van jonge mensen aandacht te besteden aan “het leren lezen in het boek der Natuur”. We bekijken een stukje uit zijn Emile.

 

Les 5. We kijken weer naar Rousseau en de geloofsbelijdenis van  de Savoyaard.

Ook bezien we zijn Maatschappelijk Verdrag en zijn theoretische algemene wil.

“Het gaat erom een vorm van samenleven te vinden die met alle gemeenschappelijke kracht de persoon en de goeder van iedere deelgenoot verdedigt en beschermt en waardoor ieder, in vereniging met allen toch slechts aan zichzelf gehoorzaamt en even vrij blijft als te voren.”(hfst. 6)

 (Immanuel Kant zal later Rousseau zien als “den Newton der sittlichen Welt.”)

 

Les 6. Even over Rawls en zijn theoretische rechtvaardigheid.(zie linkje).  

 Gotthold Ephraim Lessing, heeft kritiek op rangen en standen tussen mensen en de verfranste theatercultuur. Ook bekritiseert hij de theologie en voelt zich verwant met denkers als Comenius, Spinoza, Leibniz, Rousseau etc..

Komt in kringen rond Voltaire en Frederik de Grote. Heeft belangstelling voor theater- en onderwijsvernieuwing. Komt in Hamburgs kringen rond Mendelsohn, Nicolai, Reimarus, Basedow en de vrijmetselaarsloge de drie Rozen.  Hij beziet met grote belangstelling en lichte ironie de inwijdingsrituelen en hypocrisie in deze zich mede met  filantropie zich bezig houdende  elitaire mannenclubs.

Maar misschien zal ooit in de verre toekomst de mensheid zover komen dat het goede gedaan wordt, puur om het goede.

In de dialoog Ernst en Falk beschrijft hij Staatsvorming als een middel voor menselijke ontwikkeling en  niet als een doel opzichzelf. Maar waar  mensen Staten scheppen, scheppen ze tegelijkertijd ook  scheidingen tussen mensen.. Die scheidingen kunnen nuttig zijn, maar zijn niet  heilig en  onoverkomelijk. Volgens Lessing kun je “vrijmetselaar” zijn zonder je zo te noemen. Immers in het verleden waren er  vele ongebonden “vrijmetselaars” bezig om  de  scheidingen tussen  mensen  zoveel mogelijk  te verkleinen.

Zijn  Nathan der Weise is een vorm van theateronderwijs geworden die tot op heden mensen eraan herinnert dat politieke, religieuze, culturele, etnische, etc…  achtergronden  hen het zicht belemmeren op hetgeen hen van Nature verbindt.

 

Extra Les 7

Rechtvaardige verhoudingen,  Natuur,  rede,  moraliteit,   ouder dan de mensheid?

 

Teksten  (zie ook de boeken op de afbeeldingen) en  links.

Tekst 1.  Reader 4: Kennis en begrensde grenzeloosheid, door I. Lamers

Tekst 2.  Terugblik  Filosofie  27 (4c vorige serie 6 lessen)

Tekst 3.  Periodiek 35

Tekst 4.  Trouw 25 febr. 15 Interview met Alan  Weisman door Rosanne Kropman: De aarde kan prima zonder mensheid, maar de mensheid niet zonder aarde De Aarde kan  zonder.

Tekst 5. Spreektekst Jeanne Holierhoek, 9 mei 2007 opening Montesquieu Instituut Den Haag.

De lessen van een bezonnen baron.

Tekst 6.  Tekst M.Terptra: De geest van de wetten, Engeland, driedeling macht en indruk van Holland.

Tekst 7.  Tekst Robert Visscher. De geniale minnaars van Emilie

Tekst 8.   Tekst over Voltaire 1694-1778

Tekst 9. Stukje tekst uit Emile IV  leer  het boek der Natuur lezen..

Tekst 10. Geloofsbelijdenis van Savoyaardse kapelaan gehele tekst  Nederlands

Tekst 11  essay: Goddeloos Heelal door Govert Schilling.

 

Links en Mails

 

Mail 1  Periodiek 35.

Mails 2  Locke en Spinoza…

http://spinoza.blogse.nl/log/spinoza-als-de-goddelijke-verwekker-van-locke.html

Over George Berkely
http://www.filosofie.nl/nl/sleutelfiguren/30/george-berkeley.html

Over  Haags Montesquieu instituut.

http://www.montesquieu-instituut.nl/

http://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhishz3nf7ow/missie_en_doelstelling

 

mail 2  Over Voltaire
http://www.humanistischecanon.nl/verlichting/voltaire

 

Mail 3   Rousseau Emile IV

http://verbodengeschriften.nl/html/uitemile-degeloofsbelijdenis.html

Over  Arthur  Japin

http://www.rtlxl.nl/#!/rtl-late-night-301978/6483ec4b-b701-c711-14ba-51cdf0fdabc0

 

Mails  4   Lessing

http://wiki.theaterencyclopedie.nl/wiki/Gotthold_Ephraim_Lessing

http://nl.wikipedia.org/wiki/Gotthold_Ephraim_Lessing

 

Mails 5

 https://www.youtube.com/watch?v=VJRtRe19GFI

 

http://www.geloofenwetenschap.nl/index.php/videoaudio/item/266-heino-falcke-de-oerknal-is-niet-de-oorsprong.html

 

http://www.humanistischecanon.nl/rede_of_emotie/j_j_rousseau__bekentenissen

 

Mails 6

 de sluier van onwetendheid van Rawls.

https://www.youtube.com/watch?v=jOeCw8zqul0

Hier een link naar een uitgebreide uitleg over de periode die men Verlichting heeft genoemd. http://nl.wikipedia.org/wiki/Verlichting_(stroming)

Hier een link naar het 2e gesprek tussen Ernst en Falk door G.E. Lessing(zelf vertaald)

http://www.idalamersversteeg.nl/page29.php

Hier de Duitse tekst Ernst und Falk van Lessing zelf.

http://gutenberg.spiegel.de/buch/-1181/1

Hier een link naar een Nederlandse vertaling van Nathan der Weise.

http://www.boomfilosofie.nl/actueel/artikelen/magazine_artikel/36/Nathan-de-Wijze-en-de-ware-godsdienst     



HomeKosmotheoros Onze periodiekenartikelen 1artikelen 2artikelen 3afbeeldingenBeeldonderwijs en overdracht primaire bagage.leegExternal PageCommon PageCommon PageCommon Page